|
Tematy
maturalne z języka polskiego - w ściądze
Antyk w literaturze polskiej (na wybranych
przykładach z różnych epok)
Bohater literatury antycznej a odrodzeniowa
koncepcja celu i sensu życia człowieka
Bohater skazany na samotność lub samotny z
wyboru.
Bohaterowie utworów S. Żeromskiego. Ocena.
Bóg, życie i śmierć w literaturze
średniowiecza, baroku i romantyzmu
Być czy mieć?" -
rozważania na temat kondycji współczesnego człowieka końca XX wieku.
Celem życia
ludzkiego jest szczęście, tylko jak je osiągnąć. Rozwiń w oparciu o dowolnie
wybrane postacie różnych epok.
Chłop i wieś w znanych utworach XIX i początku
XX wieku.
Czesław Miłosz i Zbigniew Herbert - wielcy
współcześni moraliści.
Człowiek jako "zrozpaczony adwokat sprawy
ludzkiej wobec Boga" na podstawie utworów literackich dwu dowolnie wybranych
epok
Człowiek - istota zdeterminowana czy wolna?
Rozważ ten problem poprzez wybrane utwory literatury polskiej i obcej.
“Człowiek jest zdumiewający, ale arcydziełem
nie jest” (Joseph Conrad). Przedstaw swoje refleksje na temat złożoności
ludzkiej natury na podstawie dowolnie wybranych utworów.
Człowiek sam musi określić, co w życiu jest
najważniejsze. Świat jakich wartości - ważnych dla ciebie - odnajdujesz w
utworach literackich ?
Czy antysemityzm to tylko wytwór systemów
totalitarnych w czasie II wojny światowej?
Czy poświęcić się zdobywaniu
pieniędzy, czy też poświęcić się dla idei służebnej wobec ludzkości np.
nauce, wynalazkom. W jakim stopniu można odpowiedzieć na to pytanie na
podstawie "Lalki" Bolesława Prusa, a w jakim z wiedzy dotyczącej życia
Czym
jest dla Ciebie literatura - życiową przygodą, źródłem życiowych refleksji,
czy sposobem poszukiwania prawdy o świecie?
Czytanie umożliwia spotkanie z prawdą. Do
których spośród twoich lektur mógłbyś odnieść te słowa? Uzasadnij odpowiedź.
Dobro i zło
Dwór w literaturze polskiej
„Dziady” A. Mickiewicza i „Wesele”
Stanisława Wyspiańskiego - utwory poetów zbuntowanych.
Etos rycerza i spiskowca.
Fascynacja, czy poczucie obcości ? Człowiek
współczesny wobec dzieł literatury staropolskiej.
Fascynacje czy poczucie obcości? Człowiek
współczesny wobec dzieł literatury staropolskiej.
Heroizm moralny bohaterów romantycznych i
postaci z utworów Stefana Żeromskiego.
Ignacy Krasicki jako nauczyciel i wychowawca
ówczesnego społeczeństwa.
Jan
Kochanowski jako obywatel, myśliciel, artysta.
" Ja kocham cały naród ! (...) . Chcę go
dźwignąć, uszczęśliwić (...) " . Jak bohaterowie romantyczni wypełniali tę
misję ?
Jak rozumiesz termin "przystosowanie" ? Podaj
takie przykłady, których nie potępiasz i takie, które cię oburzają
Jak uleczyć Świat śmiechem.
Jaką rolę pełni telewizja w moim życiu.
Jakie postawy życiowe wybrałby młody człowiek
Jakie wartości epoki Oświecenia przetrwały do
dziś,
a jakie okazały się pozorne.
Jan Paweł II “Bywa nie raz, że stajemy w
obliczu prawd, dla których brakuje słów” – słowa Jana Pawła II-ego czy
literatura XX w. potwierdzają tę myśl. Przykłady literatury wojny i
okupacji.
„Każdy nosi w sobie dżumę, nikt bowiem ,
nikt na świecie nie jest od niej wolny” - uczyń te słowa mottem
do literatury wojny i okupacji.
Krajobraz jako motyw literacki - przedstaw jego funkcjonowanie w twórczości
pisarzy różnych epok.
Krytyka
szlachty w literaturze polskiej
Kobiety z „noce i dnie” oraz „Granica”
"Lalka" Bolesława Prusa - powieść o
"straconych złudzeniach"
Liryka rewolucyjna Władysława Broniewskiego
Literatura „czasów pogardy” swoistą
kroniką losów człowieczych.
Literatura oświeceniowa w służbie wychowania
nowego pokolenia Polaków.
Mechanizmy i skutki działania systemu
totalitarnego (na wybranych przykładach).
Miłość - siła budująca czy niszcząca?
Młodzi gniewni
"Młodzież, jej zadania i postawy w literaturze różnych epok"
Młodzież
Motyw diabła w literaturze
Motywy
patriotyczne w literaturze polskiej
Motyw pracy w literaturze, spojrzenie na
pracę (pozytywizm)
Motyw rewolucji
Motyw rodziny
Motyw Totalitaryzmu
Motyw buntu (wędrówki) w literaturze.
Niezłomna wierność ideałom - fanatyzm,
imperatyw, postawa nierealistyczna, dobrowolny wybór
Nurt troski patriotycznej w twórczości poetów
i pisarzy staropolskich.
Obraz życia pod okupacją
podczas II wojny światowej. Człowiek złagrowany i zlagrowany.
Ocena społeczeństwa polskiego w poznanych utworach doby romantyzmu
Ojczyzna - patriotyzm.
Omów koncepcje
tragizmu i ich wyraz dramaturgiczny w teatrze antycznym, szekspirowskim i
romantycznym.
Poezja Adama Mickiewicza to najwyższe
osiągnięcie artystyczne polskiego romantyzmu.
Polska literatura lat wojennych i
powojennych wobec totalitaryzmu XX wieku.
Portret
inteligenta w literaturze polskiej
Portrety
kobiet w literaturze
Portrety
matek w literaturze
Postawy obywateli wobec zagrożenia - „Dżuma”
Alberta Camusa
Powstania narodowe i konspiracje jako temat
literatury polskiej.
Praca jako czynnik odradzający i umoralniający
jednostkę i społeczeństwo. Czy teza ta jest nadal aktualna ?
Przyroda ojczysta jako temat, motyw, źródło
inspiracji artystycznych
Refleksyjnie, żartobliwie, groteskowo. Twoje rozważania o różnych sposobach
ukazywania świata i człowieka w wybranych utworach literackich.
Różne oblicza wsi w
literaturze polskiej
Różne ujęcia tematu wieś w literaturze
„Sąd nad Polską i sen o Polsce w
literaturze
polskiego romantyzmu, „Weselu” i „Przedwiośniu”
Sielanka - wieś w ujęciu Reja, Kochanowskiego i Szymonowica
Śmiech, refleksja, świata opisanie... Czego oczekuje od literatury jej
współczesny odbiorca?
Świat wartości a determinacja człowieka przez
historię - moje rozważania o „Innym Świecie” Grudzińskiego.
Topos rycerza.
Totalitaryzm czasów wojny i okupacji.
Troska o losy ojczyzny wyrażona w literaturze okresu Odrodzenia
Trwałe wartości epoki staropolskiej (co
dzisiaj przetrwało a co straciło aktualność).
Trwałe wartości odrodzenia i oświecenia (co do
dzisiaj przetrwało a co straciło aktualność).
„Trudny i trwały będzie , poeto, twój
urząd”- słowa Leopolda Staffa potraktuj jako punkt wyjścia do
rozważań o roli poezji i poety w Polsce w różnych epokach.
Twórczość Adama Mickiewicza “chlebem
powszednim” dla narodu. Twórczość Adama Mickiewicza w życiu narodu
polskiego.
Twórczość Juliusza Słowackiego była i jest
szkołą uczuć i myśli patriotycznych.
Typowe
wartości, postawy, idee i poglądy w literaturze poszczególnych epok
Udowodnij na podstawie wybranych utworów słowa
Kasprowicza:
"Bom kochał najlichsze źdźbło trawy i człeka co z losem się zmaga"
Udowodnij, że twórczość Jana Kochanowskiego
była ilustracją hasła: „Nic co ludzkie nie jest mi obce”.
Wizerunek, rola inteligencji w literaturze
Źródła i sens buntu wybranych bohaterów literackich oraz ocena ich postaw.
Bohater tragiczny w literaturze antycznej,
romantycznej i współczesnej
Bohaterowie przemienieni, odkupieni,
zrehabilitowani. Czy możliwa jest szczera pokuta i odkupienie winy?
Odpowiedz zilustruj przykładami tekstów kultury.
Człowiek wobec Boga, życia i śmierci w
literaturze
Motto „Medalionów” „Ludzie ludziom
zgotowali ten los” w oparciu o zagadnienia etyczne i moralne literatury
związanej z latami wojny i okupacji.
Symbolika tańca w literaturze polskiej.
Śmierć
Świat ziemiański w
"Przedwiośniu" S. Żeromskiego a "Granicy" Z.Nałkowskiej
Typy bohaterów romantycznych
Uzasadnij, że słowa St. Żeromskiego “jestem
towarzyszem tych, którzy cierpią, walczą, dążą do wolności” były myślą
przewodnią jego utworów.
„Ważniejsze od przetrwania jest zachowanie
swojego człowieczeństwa” - słowa Orwella uczyń mottem rozważań na temat
postaw bohaterów wykreowanych przez literaturę XX wieku
Wpływ wojny na psychikę człowieka w znanych
utworach.
Znani mi bohaterowie w literaturze XIX i XX
wieku
Analiza wiersza Tadeusza Różewicza pt.
„Ocalony”.
Artysta jako bohater dzieła literackiego XX
wieku (dylematy sztuki).
Bunt i afirmacja – dwie postawy wobec życia.
Rozważania na podstawie wybranych utworów literatury polskiej.
Bunt i ofiara – dwie postawy polskich
bohaterów romantycznych.
„Być człowiekiem – to być odpowiedzialnym”.
Ustosunkuj się do podanej tezy, wykorzystując znane utwory literackie i
własne przemyślenia.
„Człowiek nie może żyć bez miłości” – rozwiń
myśl Jana Pawła II na podstawie literatury i własnych przemyśleń.
Czy banał, nijaka codzienność mogą stanowić
temat wybitnego dzieła literackiego?
Czy literatura może być sumieniem ludzkości?
„Dobro i zło muszą istnieć obok siebie, a
człowiek powinien dokonywać wyboru”. Jak rozumiesz słowa M. Gandiego?
Odwołaj się do wybranych utworów literackich.
Dramat narodu bez państwa w wybranych utworach
literatury polskiej.
Dylematy moralne bohaterów Stefana Żeromskiego.
„Dziełami wielkimi i moralnymi są tylko dzieła
prawdy” (Emil Zola). Skomentuj tę opinię, odwołując się do wybranych utworów
literackich.
Dzieła oświeceniowe jako apel do czytelników.
Eros i Tanatos w wybranych epokach
literackich.
„Forma jest zawsze funkcją idei” – o
zależności między wyborem określonych konwencji i gatunków literackich a
tendencjami epoki (światopogląd, filozofia, sytuacja społeczno–polityczna).
W rozważaniach odwołaj się do literatury pozytywistycznej i modernistycznej.
Indywidualista – jednostka społeczna. Bohater
literacki szuka tożsamości.
Interpretacja wiersza C.K. Norwida „Coś ty
Atenom zrobił Sokratesie”.
Jak literatura polska XIX lub XX wieku tworzy
i demaskuje mity narodowe?
„Jeszcze słychać śpiew i rżenie koni” – o
tradycji niepodległościowej w literaturze i sztuce.
Każda epoka tworzy bohaterów na miarę swoich
czasów. Antyk stworzył Achillesa, średniowiecze Rolanda. Kim był bohater XIX
wieku?
„Każdy z nas jest Odysem, co wraca do swej
Itaki” (L. Staff „Dziewięć muz”). Co według Ciebie znaczą słowa poety?
Rozważania na podstawie własnych przemyśleń i
literatury.
Literackie obrazy okrucieństwa wojny w
literaturze dawnej i współczesnej.
Literatura i sztuka wobec ludzkiego
cierpienia.
Literatura lat powojennych jako próba oceny
systemu totalitarnego.
Literatura romantyczna – relikt przeszłości
czy wciąż żywa tradycja?
Małżeństwa literackie – od św. Aleksego do
Ziembiewiczów.
„Miasto – przestrzeń znacząca, miejsce destrukcji, szansa rozwoju...” Jaki
sens nadała literatura temu motywowi?
Męczennicy, prorocy, karierowicze, kanalie,
błazny... Galeria postaci i postaw ludzkich w III cz. „Dziadów” lub „Lalce”.
Motyw biesiady (uczty, wesela, zgromadzenia) i
jego funkcja w dziełach literatury polskiej.
Motyw domu i rodziny w literaturze polskiej.
„Nic pożądańszego, a nic trudniejszego na
ziemi jak prawdziwa rozmowa” – Adam Mickiewicz. Dlaczego ludziom tak trudno
porozumieć się ze sobą? Skomentuj słowa poety, posługując się przykładami
literackimi.
„Nie wszystek umrę.” Rozważania o roli
literatury w budowaniu uniwersalnego systemu wartości.
„Nowoczesność nie ma nic wspólnego z datą
publikacji.” Czy podzielasz tę opinię? Odpowiedź uzasadnij przykładami
literackimi.
Od afirmacji do kontestacji. Literackie
sposoby różnych postaw wobec Boga i świata.
Od naśladownictwa rzeczywistości do deformacji
– tradycja i nowoczesność w literaturze XX wieku.
Od realizmu do mityzacji, czyli rzecz o
literaturze okresu XX–lecia międzywojennego.
„Pierwowzory greckie bierzcie do rąk i
czytajcie i w dzień i w nocy” (Horacy). Jak dzisiaj potraktowałbyś polecenie
Horacego?
Piękne i szlachetne postaci kobiece w
literaturze.
„Poezjo! Jakie twoje imię? Tworząca? Cóż ty
tworzysz? Siebie.” Skomentuj słowa J. Tuwima, pisząc o możliwościach
kreacyjnych artysty.
Pokora i bunt jako dominujące postawy wobec
Boga.
Polaków portret własny w literaturze
romantyzmu.
„Polska – stwór nie do życia”. „Polska – kraj,
w którym zawsze ktoś przygarnie skrzywdzonego”. Którą opinię podzielasz?
Portret Justyny Orzelskiej na tle innych
postaci kobiecych w literaturze.
„Powieść jest to zwierciadło, które obnosi się
po gościńcu”. Skomentuj zdanie Stendhala, pamiętając o rozwoju tego
gatunku w XIX i XX wieku.
„Powołał mnie Pan na bunt.” Zinterpretuj tę
myśl, odwołując się do wybranych utworów.
„Praca miernikiem wartości człowieka” – czy
słusznie? Przedstaw swoje refleksje na ten temat w oparciu o przykłady
literackie z różnych epok.
Prywatność i powinność w literaturze polskiej.
„Przeszłość nie wraca jak żywe zjawisko,
jednak nie umiera.” Ustosunkuj się do słów Adama Asnyka, odwołując się do
wybranych utworów literackich.
„Przeszłość ocala, co jej potrzebne” (C.K.
Norwid). Rozważania o obecności Biblii i antyku w literaturze polskiej.
„Przeszłość wróci ideą, nie powróci sobą” – o
biblijnym i antycznym dziedzictwie w tekstach współczesnych.
Radość życia – jej źródła i przejawy w
literaturze polskiej.
Relacje, jakie zachodzą pomiędzy człowiekiem a
Bogiem, między sferą sacrum a profanum w literaturze średniowiecza,
renesansu i baroku. Omów, nie stroniąc od
kontekstów filozoficznych.
Rola świata nadprzyrodzonego w dramatach
różnych epok.
Romantyczny i pozytywistyczny sens patriotyzmu
na wybranych przykładach z literatury polskiej.
Rozmowa z Bogiem – forma, funkcje.
Rozważania nad sensem życia na podstawie
literatury antycznej, staropolskiej i współczesnej.
Różne sposoby obrazowania przyrody w poezji,
na przykładzie wybranej epoki literackiej.
Różnorodny sens cierpienia w życiu człowieka,
na podstawie poznanych w szkole utworów literackich.
„Samotność, cóż po ludziach?” – najciekawsze
Twoim zdaniem literackie portrety bohaterów skazanych na samotność z wyboru.
„Serce ma swoje racje, których rozum nie ma.”
Udowodnij, że dewiza B. Pascala była bliska wielu bohaterom literackim.
Skarbiec, przekleństwo czy rupieciarnia? Temat
dziedzictwa historycznego w wybranych dziełach literackich z XIX i XX wieku.
Słowa Stachury „Chodzę tu, chodzę tam, z
tłumem ludzi zawsze sam” uczyń mottem rozważań o bohaterach literackich,
którzy doświadczyli samotności w tłumie.
„Społeczeństwo, któremu trudno wyzbyć się wad
narodowych, buduje kolejne kaplice” – odnosząc się do wybranej epoki (epok)
skomentuj zdanie księdza profesora Józefa Tischnera.
„Stał dwór szlachecki z drewna, lecz
podmurowany.” Rola tradycji szlacheckiej w kształtowaniu polskiej kultury
narodowej.
Starożytny rodowód humanizmu i jego
artystyczna realizacja w poezji Jana Kochanowskiego.
Subiektywne postrzeganie świata – pamiętniki i
motywy autobiograficzne w literaturze.
Świat wartości biblijnych i ich kontynuacja w
literaturze i sztuce późniejszych epok.
„Świat to labirynt, teatr, sen...” – która z
koncepcji mówienia o świecie przez literaturę jest najbliższa Twojemu
sposobowi postrzegania rzeczywistości?
Topos wędrówki i doświadczeń wynikających z
podróży w dziełach literatury polskiej i powszechnej.
Tradycja czy awangarda, realizm czy
deformacja? Który sposób interpretowania świata bardziej odpowiada Twoim
gustom czytelniczym? Uzasadnij swój wybór,
odwołując się do wybranych tekstów literatury I połowy XX wieku.
„Tragedia jest tam, gdzie jest wybór” – jakie
interpretacje tego pojęcia można odnaleźć w literaturze na przestrzeni
wieków?
Tragedie jednostek i ich ponadczasowy wymiar
na wybranych przykładach literackich z różnych epok.
Tragizm pokolenia Kolumbów na przykładzie
wybranych wierszy Krzysztofa Kamila Baczyńskiego.
Trwałe wartości czy przemijająca maniera? –
przedstaw na dowolnie wybranej epoce literackiej.
„Uczyniwszy na wieki wybór, w każdej chwili
wybierać muszę” – Jerzy Liebert. Przedstaw bohaterów literackich w sytuacji
wyboru i oceń ich postawy.
Warszawa z lat wojny i okupacji w utworach
literackich dotyczących tego okresu.
Wiara, nadzieja i miłość, czyli inspiracje
biblijne w poezji Czesława Miłosza.
„Wielkie dzieła literatury światowej nie są na
ogół optymistyczne, ale nie odbierają nadziei” (J. Przyboś). Skomentuj
tę myśl, odwołując się do wybranych utworów.
Wielkość i tragizm powstań narodowych w
znanych Ci utworach literatury polskiej.
Władza – powołanie, zobowiązanie, zaszczyt,
namiętność, pokusa... Do jakich refleksji na ten temat skłania Cię
literatura wybranych dzieł literackich?
Władza to przywilej, obowiązek czy
przekleństwo?
Wyjaśnij, co powoduje, że „Nad Niemnem” kończy
się happy endem, a „Lalka” katastrofą.
Zinterpretuj słowa: „Od nas także zależy, co w
dziełach widzimy” („Toast” Czesława Miłosza). Moje spotkanie z klasyką
literacką.
„Żaden utwór literacki nie przerobi ludzi, są
wszakże takie, które ich pobudzają do przetwarzania się.” Potwierdź
słuszność aforyzmu Świętochowskiego wybranymi przykładami literackimi.
|